Çerez (Cookie) Nedir ? Çerez Türleri Nelerdir ?

Selamlar,

Eminim birçoğunuz Çerezler yani Cookies’ler hakkında bilgi sahibisiniz. İnternette bununla ilgili birçok yazı, belge ve birçok şey bulabilirsiniz. Ancak, internette çerezler hakkında yazılan birçok yazı ne yazık ki kopyala-yapıştır yazılar olmasından dolayı eksik ve yanlış bilgiler içeriyorlar.

Hergün yeni teknolojiler ve yapılar ortaya çıkıyor haliyle çerezlerinde ilk günkü gibi kullanılmadığını ya da bir başka değiş ile kullanılmayacağını bilmeniz gerekiyor. İşte bu yüzden internette ki yazıların birçoğu kismen doğru olsa da eksik bilgiler içeriyor. Bu yazımda elimden geldiğince sizlere Çerez (Cookie) hakkında bilgi vereceğim ve Çerez (Cookie) lerin türlerinden bahsedeceğim hayırlısıyla…

Bu yazı tek bir yazıyla bitmeyecek arkadaşlar, Çerez (Cookie) yapısını tam olarak anlayabilmeniz için birkaç tane daha yazı yazacağım o zaman net bir şekilde bu yapıyı anlamış olacaksınız. Çerez (Cookie) deyip geçmeyin, internetin ve e-ticaretin şah damarıdır bu yapı sakın küçümsemeyin..

Çerez (Cookie) Nedir ?

Çerezler ilk olarak 1994 yılında Netscape için kullanılmaya başlandı. Geliştirilme amacı kişinin bir siteyi tekrar ziyaret edip etmediğini kontrol etmekti. Günümüze kadar geliştirildi ve en son halini aldı. Çerezler; Kullanıcı, websitelerini gezerken, sitelerin (web server) tarayıcılar aracılığıyla ya hard diskinize ya da web sunucusu’na bıraktığı küçük bilgilerdir (genellikle .txt uzantılı metin dosyası halinde). Bu sayede kullanıcının website ile iletişim daha hızlı olmakta, bu da kullanıcıya işini yaparken zaman kazandırmaktadır. Ayrıca websiteleri sizin hareketlerinizi takip edebilmekte ve sizi daha kolay tanımlayabilmektedir (Örnek; kullanıcı adınız,e-posta adresiniz,doğum tarihiniz, ilk evcil hayvanızın ismi vb. bilgilerinizi hatırlaması gibi). Bunlara ek olarak tarayıcınızın ismini, işletim sisteminizi, IP adresinizi vb. kaydedebilir. Çerezler hakkında bütün tanımlamaları okumak için RFC 6265 dökümanını okuyabilirsiniz.

Şimdi yazının en önemli yerine geldik. Çerez (Cookie) genel bir ifadedir ve çerezlerin birden fazla türü vardır. Aklımıza ilk gelen cookie’nin doğru tanımlaması “persistent cookie” veya “permanent cookie” dir. Diğer aklımıza gelen ise session’ın doğru tanımlaması “session cookie” veya “transient cookie” dir. İşte bu 2 tanımlama aslında çerezin türleridir. Diğer çerez türleri ise “Secure cookie“, “HttpOnly cookie“, “Third-party cookie”, “Supercookie” ve “Zombie cookie” dir. Yani session ve cookie’nin farkları diye bir karşılaştırma yapılamaz. Çünkü session zaten bir çerezdir, çerez türüdür. Ast, üst ile kıyaslanamaz. Ayrıca session ID, HTTP header (HTTP üst bilgi) alanlarından Set-Cookie ve Cookie üst bilgisi ile gönderilir ve alınır. Dolayısıyla karşılaştırmamız session ve cookie arasında değil, “Session Cookies” ve “Persistent Cookies” arasında olmalıdır. Ayrıca çerezlerin hard diskte depolandığı da yanlıştır. Çerezler değil, Persistent Cookies’ler hard diskte depolanır. Daha detaylı bilgiyi ileri yazılarımda paylaşacağım…

Daha iyi anlaşılması için aşağıdaki resme bakabiliriz. Lütfen tanımlamalara dikkat edelim. Çerez’in genel bir terim olduğunu, bizim bildiğimiz session’ın aslında Session Cookies (geçici çerez veya oturum çerezi) olduğunu ve bizim bildiğimiz cookie’nin aslında Persistent Cookies (kalıcı çerez) olduğunu unutmayalım.

cerez-cookie-r1

Çerezlerin Türleri:

  • Session Cookies (Oturum çerezi ya da geçici çerez)
  • Persistent Cookies (Kalıcı Çerez)
  • Secure Cookies
  • HttpOnly Cookies
  • Third-party Cookies
  • Supercookies
  • Zombie Cookies

Bu çerezlerin ileri de yazacağım yazılarda detaylı olarak anlatmaya çalışacağım. Umarım genel olarak çerezler hakkında yanlış bilinenleri doğrusuyla düzeltmiş olurum. Bir sonra ki yazımda çerezlerin nasıl çalıştıklarıyla ilgili kısa bir yazı yazacağım…

Selametle kalın…

esen-kalin

Bir önceki yazım olan HTML5 ile HTML Arasında ki Farklar başlıklı yazımda HTML5 ile HTML Arasında ki Farklar Nedir ?, HTML5 ile HTML Arasında ki Farklar Nelerdir ? ve HTML5 vs HTML hakkında bilgiler verilmektedir.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir